از دیرباز تا کنون انواع آجر در صنعت ساختمان سازی کاربرد داشته و از آنها برای موارد مختلف استفاده میشده. این مصالح انواع مختلفی داشته که هرکدام بسته به نوع و ویژگیهایش، کاربرد خاص خود را دارد. این مصالح آنقدر تنوع پیدا کردهاند که میتوان در قسمتهای مختلف ساختمان از آنها استفاده کرد. در واقع آجرها نسبت به سایر مصالح ساختمانی کاربرد بیشتری دارند که البته قیمت پایین آنها در این مورد بیتاثیر نبوده است. در ادامه با ما باشید تا بیشتر در مورد انواع آجر بدانید.
سیوان لند، بهعنوان بزرگترین بازار آنلاین صنعت ساختمان در کشور، ضمن همکاری با تولیدکنندگان انواع آجر در سراسر کشور، امکان خرید این مصالح ساختمانی پرکاربرد را برای شما فراهم کرده است. شما میتوانید برای مشاهده قیمت انواع آجر و همچنین خرید آجر از هرکجای ایران، بر روی تصویر زیر کلیک کنید یا با کارشناسان ما تماس حاصل فرمایید.
آجرهای ساختمانی را میتوان به عنوان «واحدهای ساختاری مستطیل شکل و اندازه مناسب که از نوع مناسبی از خاک رس با قالبگیری، خشک کردن و سوزاندن ساخته میشود» تعریف کرد. بعد از دانستن اینکه آجر چیست بهتر است با انواع آن آشنا شویم. با انواع آجر و طبقهبندی آجرها را در زیر به صورت مفصل آشنا میشوید.
امروزه ثابت شده است که حتی در تمدنهای کهن، آجر مصالح رایج ساخت و ساز بوده است. اعتقاد بر این است که اولین بار در مصر حدود 6000 سال پیش، آجرها به شکل خشکشده (آجرهای نسوخته) مورد استفاده قرار گرفتهاند. و حتی در حال حاضر، آجر اساسیترین و محبوبترین مصالح برای ساخت و ساز در سراسر جهان است.
انواع آجر
آجرهای ساختمانی معمولی مستطیل شکل هستند، ساختاری جامد دارند و از نوع مناسبی از خاک رس ساخته میشوند. البته انواع دیگری از آجرها با شکل های اصلاح شده، ساختار متخلخل یا توخالی و همچنین از مصالحی غیر از خاک رس نیز استفاده میشود.
بعد از حرارت دادن خشت خام، آجر ساخته میشود. شاید جالب باشد که بدانید آجر نوعی سنگ مصنوعی است. خاک آجر مخلوطی از مواد زیر است:
- خاک رس
- ماسه
- فلدسپات
- سنگ آهک
- سولفات
- سولفور
- فسفات
- کانی آهن
- منگنز
- منیزیم
- سدیم
- پتاسیم
- مواد آلی
انواع آجر
آجرهای ساختمانی معمولی مستطیل شکل هستند، ساختاری جامد دارند و از نوع مناسبی از خاک رس ساخته میشوند. البته انواع دیگری از آجرها با شکل های اصلاح شده، ساختار متخلخل یا توخالی و همچنین از مصالحی غیر از خاک رس نیز استفاده میشود.
بعد از حرارت دادن خشت خام، آجر ساخته میشود. شاید جالب باشد که بدانید آجر نوعی سنگ مصنوعی است. خاک آجر مخلوطی از مواد زیر است:
- خاک رس
- ماسه
- فلدسپات
- سنگ آهک
- سولفات
- سولفور
- فسفات
- کانی آهن
- منگنز
- منیزیم
- سدیم
- پتاسیم
- مواد آلی
متداولترین انواع آجر ساختمانی
متداولترین و شناختهشدهترین انواع آجر ساختمانی که در ایران مورد استفاده قرار میگیرند، عبارتند از:
آجر فشاری (آجر سنتی)
آجر فشاری که با نام آجر گری یا آجر دستی نیز شناخته میشود، یکی از قدیمیترین انواع آجر ساختمانی است که از خاک رس تولید شده و در کوره پخته میشود. این آجر بافتی متراکم و مقاوم دارد و معمولاً به رنگ قرمز مایل به قهوهای دیده میشود. مقاومت فشاری مناسب آن باعث شده در ساخت دیوارهای باربر، کرسیچینی و دیوارهای حائل کاربرد داشته باشد. اگرچه وزن آن نسبتاً بالا است و اجرای آن زمان بیشتری میطلبد، اما همچنان در پروژههای سنتی و برخی سازههای روستایی و کمارتفاع مورد استفاده قرار میگیرد.
آجر لفتون
آجر لفتون که به عنوان آجر سوراخدار نیز شناخته میشود، یکی از رایجترین انواع آجر ماشینی در ساختمانسازی است. وجود سوراخهای منظم در ساختار این آجر باعث کاهش وزن، صرفهجویی در مصرف ملات و افزایش چسبندگی بین آجر و ملات میشود. این ویژگیها اجرای سریعتر دیوارچینی را ممکن میکند و در عین حال استحکام مناسبی ایجاد میکند. آجر لفتون معمولاً در دیوارهای پیرامونی، دیوارهای نیمهباربر و بسیاری از پروژههای مسکونی و تجاری استفاده میشود.
آجر سفال
آجر سفال یا بلوک سفالی یکی از سبکترین انواع آجر ساختمانی است که بیشتر برای دیوارهای غیر باربر و تیغههای جداکننده داخلی کاربرد دارد. ساختار متخلخل این آجر باعث عایق بودن نسبی آن در برابر حرارت و صدا میشود و در عین حال وزن کم آن به کاهش بار مرده ساختمان کمک میکند. سرعت اجرای بالا و قیمت اقتصادی باعث شده آجر سفال در پروژههای انبوهسازی و ساختمانهای اسکلت فلزی یا بتنی بسیار پرکاربرد باشد.
آجر نما
آجر نما از جمله انواع آجر است که علاوه بر عملکرد سازهای، نقش مهمی در زیبایی ساختمان ایفا میکند. این آجرها در رنگها، بافتها و ابعاد متنوع تولید میشوند و باید در برابر شرایط محیطی مانند تابش آفتاب، باران و تغییرات دمایی مقاومت کافی داشته باشند. آجر نما هم در نمای بیرونی ساختمان و هم در طراحی داخلی مورد استفاده قرار میگیرد و میتواند جلوهای مدرن، کلاسیک یا سنتی به بنا ببخشد. ثبات رنگ، جذب آب کنترلشده و دوام بالا از ویژگیهای مهم این نوع آجر محسوب میشود.
آجر نسوز
آجر نسوز یکی از تخصصیترین انواع آجر است که به دلیل ترکیبات معدنی خاص خود، مقاومت بسیار بالایی در برابر حرارت و شوکهای دمایی دارد. این آجر علاوه بر کاربرد صنعتی در کورهها و فضاهای در معرض حرارت مستقیم، امروزه به عنوان آجر نما نیز بسیار مورد توجه قرار گرفته است. جذب آب پایین، دوام طولانی و رنگهای طبیعی جذاب باعث شده آجر نسوز به گزینهای محبوب برای نمای ساختمان، شومینه و باربیکیو تبدیل شود.
آجر رسی
آجر رسی پایه اصلی بسیاری از انواع آجر ساختمانی است و از خاک رس طبیعی تهیه میشود. این آجر پس از قالبگیری در دمای بالا پخته شده و به دلیل در دسترس بودن مواد اولیه، قیمت مناسبی دارد. آجر رسی میتواند به شکلهای مختلف مانند فشاری، سفالی یا حتی برخی آجرهای نما تولید شود. کاربرد گسترده آن در دیوارچینی، سازههای سنتی و ساختمانهای معمولی باعث شده همچنان یکی از پرمصرفترین مصالح ساختمانی باشد.
آجر قزاقی
آجر قزاقی یکی از انواع آجر سنتی با ابعاد بزرگتر و ظاهری خاص است که بیشتر در معماری ایرانی و پروژههای بازسازی بناهای تاریخی کاربرد دارد. این آجر معمولاً به رنگهای زرد، نخودی یا قرمز تولید میشود و بافت طبیعی و دستساز آن جلوهای اصیل به ساختمان میدهد. استفاده از آجر قزاقی در نمای سنتی، کفسازی حیاط و پروژههای معماری کلاسیک بسیار رایج است و به دلیل ظاهر خاص خود ارزش بصری بالایی ایجاد میکند.
آجر دکوراتیو
آجر دکوراتیو از مدرنترین انواع آجر است که تمرکز اصلی آن بر زیبایی و طراحی داخلی قرار دارد. این آجرها در طرحها، رنگها و بافتهای متنوع تولید میشوند و معمولاً برای ایجاد دیوار شاخص در فضاهای مسکونی یا تجاری استفاده میشوند. وزن مناسب، اجرای آسان و تنوع ظاهری بالا باعث شده آجر دکوراتیو در دکوراسیون داخلی منازل، کافهها، فروشگاهها و فضاهای اداری محبوبیت زیادی داشته باشد.
انواع آجر بر اساس روش پخت
آجرهای آفتاب خشک
آجرهای آفتاب خشک همانطور که از نامشان پیداست، با قرارگیری در معرض نور خورشید خشک میشوند. در مقایسه با آجرهای کورهای، این نوع آجر استحکام بسیار کمتری دارد. اعتقاد بر این است که آجرهای اولین بار به شکل خشک شده (آجرهای نسوخته) در مصر حدود 6000 سال پیش مورد استفاده قرار گرفتند.
آجرهای کورهای
آجرهایی که امروزه مورد استفاده قرار میگیرند، اکثرا از نوع کورهای میباشند؛ که آنها را بعد از قالبزنی در کوره میپزند. در مقایسه با آجرهای آفتاب خشک، استحکام و مقاومت آجرهای کورهای بیشتر است.
انواع آجر بر اساس درجه کیفیت
آجر درجه یک
آن دسته از آجرهایی در دسته آجر درجه یک قرار میگیرند که در تولید آنها از خاک و مواد اولیه باکیفیت استفاده شده باشد؛ پخت آنها بهطور کامل و یکنواخت در کل آجر صورت گرفته شده باشد؛ ابعاد آن به ابعاد استاندارد نزدیک باشد؛ شکل آنها منظم و قرینه باشد؛ عاری از ایراد، ترک، تراشه، سنگ و غیره باشند و در هنگام برخورد دو آجر باید صدای زنگ بدهند. همچنین مقاومت فشاری آجر درجه یک نباید کمتر از 140 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع باشد. و وقتی 24 ساعت در آب غوطه ور میشوند نباید بیش از 20 درصد آب را جذب کنند.
آجر درجه دو
آجرهای درجه دو نیز از انواع آجر کورهای هستند که در هنگام برخورد با هم صدای زنگ واضحی را ایجاد میکنند. این نوع آجر دارای اندکی بینظمی در شکل، اندازه یا رنگ خود است. مقاومت فشاری این آجرها نباید کمتر از 70 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع باشد و مقدار جذب آن طی 24 ساعت خیساندن در آب نباید از 22 درصد بیشتر باشد. آجر درجه دو برای کارهای بیرونی که به گچ کاری نیاز دارند و همچنین برای کارهای داخلی استفاده میشود اما برای کفپوش مناسب نیستند.
آجر درجه سه
آجرهای درجه سه ممکن است از پخت خوبی برخوردار نباشند؛اً رنگ زرد متمایل به قرمز دارند؛ شکل آنها ممکن است آنچنان یکنواخت نباشد. این آجرها وقتی با هم برخورد میکنند، صدای کوبش کسلکنندهای تولید میکنند. و مقاومت فشاری آنها بین 35 تا 70 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع و جذب آب آن بین 22 تا 25 درصد است.
انواع آجرها بر اساس روش تولید
آجرها با ظاهر و ابعاد متنوعی تولید و عرضه میگردند که هر یک کاربرد خاص خود را دارند. برای ساخت دیوارهای باربر از آجر تو پر استفاده میکنند و برای ساخت دیوارهای حائل، آجرهای سفالی کاربرد دارند. برای تولید یک آجر مرغوب از دو روش فشاری و ماشینی استفاده می شود که هر کدام کربرد خاص خود را دارند.
آجر فشاری
آجر فشاری نیازهای مختلف ساختمان سازی مثل: طاق ضربتی، دیوارهای حمال و گره چینی را پوشش میدهند. این نوع آجر دارای وزن سنگین اما مقاومت فشاری بالا است؛ و به همین خاطر هم کاربرد آن امروزه بیشتر به کرسیچینی و اجرای دیوارهای دورتادور خانههای حیاطدار و روستایی محدود میشود.
آجرهای ماشینی یا انواع آجر سوراخ دار
آجرهای ماشینی شامل انواع آجر سفال، لفتون و … میشوند که توسط دستگاه کار قالبگیری آنها صورت میپذیرد و عموما برای دیوارچینی استفاده میشوند. قیمت این آجرها، مناسب بوده و در بسیاری پروژههای ساختمانی مورد استفاده قرار میگیرند. انواع آجرهای ماشینی یا سوراخ دار دارای 3 تا 10 سوراخ به قطر 1.5 تا 2 سانتی متر هستند. یکی از مزایای وجود سوراخ در این نوع آجر، این است که هنگام دیوارچینی، ملات به طور عمودی در آجر نفوذ کرده و باعث استحکام بیشتر دیوار می شود.
انواع آجرها بر اساس کاربرد
یکی از مهمترین شیوههای دستهبندی انواع آجر، تقسیمبندی آنها بر اساس کاربرد در بخشهای مختلف ساختمان است. هر نوع آجر با توجه به ویژگیهای فنی، میزان مقاومت، ظاهر و ساختار تولید، برای بخش مشخصی از سازه مناسب است. که بر همین اساس انواع آجر را میتوان مطابق زیر دستهبندی کرد:
انواع آجر برای نما
آجر نما یکی از پرطرفدارترین انواع آجر در صنعت ساختمان است که برای زیباسازی نمای بیرونی و همچنین طراحی داخلی مورد استفاده قرار میگیرد. این نوع آجر در طرحها، رنگها و ابعاد متنوع تولید میشود و میتواند هم به صورت دستی و هم ماشینی ساخته شود.
استفاده از دیوار آجری در دکوراسیون داخلی، فضایی گرم، صمیمی و متفاوت ایجاد میکند. امروزه ترکیب دیوار آجری با سبک مدرن یا کلاسیک، به یکی از ترندهای محبوب معماری داخلی تبدیل شده است. جایگزینی دیوارهای ساده گچی با آجرنما، جلوهای خاص و ماندگار به فضا میبخشد.
از مهمترین ویژگیهای آجر نما میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مقاومت بالا در برابر گرما و تغییرات دمایی
- مقاومت مناسب در برابر رطوبت و نفوذ آب
- تنوع رنگی بالا
- دوام طولانیمدت
در میان انواع آجر نما، آجر نسوز نیز گزینهای بسیار کاربردی محسوب میشود که علاوه بر زیبایی، مقاومت حرارتی بالایی دارد و برای نمای خارجی ساختمان بسیار مناسب است.
آجر باربر (سازهای)
در میان انواع آجر، آجرهای باربر یا سازهای برای تحمل وزن ساختمان طراحی شدهاند. این آجرها باید مقاومت فشاری بالایی داشته باشند و در برابر فشار و ضربه دوام بیاورند. کاربردهای اصلی این آجر شامل موارد زیراست:
- دیوارهای حمال
- دیوارهای پیرامونی ساختمان
- کرسیچینی
- ساخت دیوارهای حائل
آجر فشاری سنتی و آجر مهندسی از جمله رایجترین گزینهها در این دسته هستند. این نوع آجرها بیشتر در بخشهای زیرساختی پروژه استفاده میشوند.
آجر تیغهای (جداکننده)
یکی دیگر از انواع آجر بر اساس کاربرد، آجر تیغهای است که برای ساخت دیوارهای غیر باربر و جداکننده داخلی استفاده میشود. این آجرها معمولاً سبکتر بوده و سرعت اجرای بالاتری دارند. از مزایای آجر تیغهای میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- وزن کمتر نسبت به آجرهای سازهای
- عایق مناسب صوت و حرارت
- کاهش بار مرده ساختمان
- اجرای سریع و اقتصادی
آجر سفالی سوراخدار رایجترین گزینه در این دسته است و در اغلب پروژههای مسکونی کاربرد دارد.
آجر نسوز (مقاوم در برابر حرارت)
آجر نسوز یکی از تخصصیترین انواع آجر است که در برابر دماهای بسیار بالا مقاومت دارد. این نوع آجر در محیطهایی استفاده میشود که در معرض حرارت مستقیم قرار دارند. موارد استفاده از آجر نسوز عبارتند از:
- ساخت کورههای صنعتی
- شومینه و باربیکیو
- دیواره داخلی تنور و کوره فلزات
- صنایع فولاد و ریختهگری
آجرهای نسوز معمولاً از ترکیباتی مانند آلومینا و سیلیس ساخته میشوند و در برابر شوک حرارتی مقاوم هستند.
آجر کففرش و محوطهسازی
در دستهبندی انواع آجر از نظر کاربرد، آجرهای مخصوص کف و محوطهسازی نیز جایگاه مهمی دارند. این آجرها باید مقاومت سایشی بالایی داشته باشند و در برابر تردد و شرایط جوی دوام بیاورند. برخی از ویژگیهایی که انواع آجر کف باید داشته باشند:
- مقاومت بالا در برابر سایش
- تحمل فشار و ضربه
- جذب آب کم
- مقاومت در برابر یخزدگی
آجر بتنی و آجر قزاقی از گزینههای رایج برای کفسازی حیاط، پیادهرو و فضاهای عمومی هستند.
آجر دکوراتیو و تزئینی
آجرهای دکوراتیو و لعابی بیشتر با هدف زیبایی بصری تولید میشوند. در این دسته از انواع آجر، ظاهر و رنگ اهمیت بیشتری نسبت به ویژگیهای سازهای دارد. از انواع آجر دکوراتیو در کاربردهای زیر استفاده میشود:
- طراحی داخلی
- بازسازی فضاهای سنتی
- المانهای تزئینی نما
- پروژههای معماری خاص
این آجرها در رنگهای متنوع و با لعاب یا بافتهای خاص تولید میشوند و جلوهای منحصربهفرد به ساختمان میبخشند.
مزایای به کارگیری انواع آجر ها
در دسترس بودن
از آنجایی که خاک رس تقریباً در سطح جهانی در دسترس است، در هر منطقهای میتوان از آنها آجر ساخت. چنین امکانی نه برای سنگ و نه برای بتن وجود ندارد.
روشهای ساخت و ساز
انواع چیدمان آجر به یک حرفه سنتی تبدیل شده است و آجرکاران ماهر و بسیار با تجربه در همه روستاها، شهرها و شهرها وجود دارند. این مورد برای سنگ ها صدق نمیکند، و دستهای با تجربه و متبحر کمتری برای سنگ کاری پیدا میشود. همچنین برای بتن نیز، که با آن تنها یک فرد بسیار با تجربه و واجد شرایط میتواند کارهای ساختمانی را انجام دهد.
اندازه، شکل و جابهجایی
انواع آجر در اندازهها و اشکال «آماده استفاده» ساخته میشوند و ابعاد آجر به گونهای است که برای جابهجایی و استفاده بسیار راحت هستند. در مورد بتن اما برای جابهجایی قالب و کرکره دقیق جزو الزامات اساسی هستند و حمل و ریختن آن نیازمند دقت و احتیاط زیادی است.
هزینه
به دلیل عواملی که در بالا ذکر شد، آجرکاری در مقایسه با دو نوع دیگر سازه ارزانتر است. در جایی که انواع آجر به صورت محلی در دسترس نیستند و باید از فواصل دور حمل شوند، سنگ موجود در محل ممکن است ساخت و ساز ارزانتری داشته باشد. اما چنین وضعیتی تنها در نواحی تپه ماهوری که بسیار دور از شهرها و شهرهای اصلی قرار دارند، به وجود میآید.
کلام آخر
در آخر امیدواریم که این مطالب توانسته باشد برای شما مفید واقع شود. همچنین شما برای ساخت هر نوع پروژهای میتوانید از انواع آجر استفاده کنید زیرا تنوع زیادی در نوع، رنگ و شکل دارد و میتواند پاسخگوی هرکدام از نیازهای شما باشد. شما میتوانید جهت استعلام قیمت آجر به سیوان لند مراجعه و پس از ثبت سفارش خود، محصول را در محل پروژه تحویل بگیرید.
