پاسخ سریع برای این موضوع: برای اجرای میلگرد بستر، ابتدا محل اتصال بست روی ستون یا وادار جانبی مشخص و سوراخکاری میشود. سپس همزمان با بالا آمدن دیوار، میلگرد بستر با استفاده از قلاب یا بست به ستون یا والپست متصل و داخل ملات دفن میشود. این کار باید مطابق ضوابط فنی و همزمان با دیوارچینی انجام شود، نه پس از اتمام آن.
نحوه اجرای میلگرد بستر نقش تعیین کنندهای در استحکام نهایی دیوار دارد؛ اجرای ناصحیح آن باعث میشود مقاومت موردانتظار از دیوار تأمین نشود و هزینههای صرف شده عملاً بیبازده باشد. به همین دلیل این فرآیند باید دقیق، مرحله به مرحله و مطابق ضوابط فنی انجام شود تا نقش خود را در افزایش ایمنی ساختمان ایفا کند. در ادامه، نحوه اجرای میلگرد بستر را به صورت کامل و کاربردی بررسی میکنیم.
معرفی میلگرد بستر
پیش از بررسی جزئیات نحوه اجرای میلگرد بستر، بهتر است با خود این المان سازهای آشنا شویم. اگرچه در مقاله آشنایی با میلگرد بستر این محصول را به طور کامل به شما معرفی کردیم، اما در این بخش نیز اشارهای به آن خواهیم کرد. هدف اصلی از اجرای میلگرد بستر افزایش استحکام و یکپارچگی دیوار و مقاومت آن در برابر نیروهای جانبی بهویژه زلزله است. استفاده از بتن همواره به مقاومت ساختمان در برابر نیروهای فشاری کمک کرده است، اما در مورد مقاومت کششی عموما از مقاطع فولادی در بتن استفاده میشود. میلگرد بستر نیز دقیقاً با همین هدف، در داخل ملات دیوار قرار میگیرد تا مقاومت کششی و شکلپذیری دیوار را افزایش دهد.
روشهای اجرای میلگرد بستر
اجرای میلگرد بستر به دو روش افقی و عمودی انجام میشود که بسته به نوع دیوار و نیاز سازهای انتخاب میشوند.
در روش افقی از میلگرد بستر خرپایی یا نردبانی استفاده میشود که در فواصل مشخص (معمولاً هر دو رج دیوارچینی) داخل ملات قرار میگیرد. اتصال آن به اسکلت، بسته به نوع سازه، از طریق جوشکاری، میخ فولادی، رولبولت، پلیت مدفون یا بست مکانیکی صورت میگیرد.
در روش عمودی، برخلاف روش افقی، از میلگردهای ساده یا آجدار استفاده میشود، نه میلگرد خرپایی. این میلگردها به صورت عمودی داخل فضای خالی بلوکها قرار گرفته و با ملات پر میشوند. در این روش دیوار به سقف متصل نمیشود؛ بلکه به سمت ناودان داخل سقف هدایت میشود و مهار آن با نبشی و سپری انجام میگیرد. کارکرد اصلی میلگرد بستر عمودی، کاهش فشار ناشی از انبساط و انقباض عناصر سازه بر دیوار است.
مراحل اجرای میلگرد بستر افقی
- تعیین محل قرارگیری میلگردها: معمولاً هر دو رج یکبار، یعنی به فاصله ۴۰ سانتیمتر از هم.
- اتصال بست به اسکلت (بسته به نوع سازه):
- در اسکلت بتنی: ستون سوراخکاری و رولپلاک در آن تعبیه میشود، یا پیش از ملاتریزی پلیت جاسازی و بست به آن جوش داده میشود. روش سریعتر، استفاده از میخهای کپسولی (تفنگ هیلتی) است. نکته مهم اینجاست که نباید به میلگردهای اصلی داخل ستون آسیبی وارد شود.
- در اسکلت فلزی: بست با جوش قوس الکتریکی یا میخ مستقیماً به ستون متصل میشود.
- در دیوارهای با عرض بیش از ۴ متر، طبق آییننامه ۲۸۰۰ باید از والپست استفاده شود و اتصال میلگرد به آن فقط از طریق جوشکاری انجام گیرد.
- با شروع دیوارچینی و رسیدن به محلهای مشخصشده، میلگرد جایگذاری و ۲۰ سانتیمتر انتهایی آن ۹۰ درجه خم میشود تا در قلاب بهتر جای بگیرد.
- روی میلگرد با حداقل ۱.۵ سانتیمتر ملات پوشانده میشود و دیوارچینی تا محل میلگرد بعدی ادامه پیدا میکند.
- این چرخه تا انتهای دیوار تکرار میشود و در پایان، دیوار با یونولیت یا پشم سنگ ضدرطوبت از تیر جدا میگردد.
مراحل اجرای میلگرد بستر عمودی
میلگردهای ساده یا آجدار به صورت عمودی داخل فضای خالی بلوکها قرار میگیرند و با ملات یا گروت پر میشوند. این روش بیشتر در دیوارهایی کاربرد دارد که نیاز به تقویت موضعی یا افزایش مقاومت در برابر تغییرشکلهای جانبی دارند و مهار آن با نبشی و سپری انجام میشود.
مشخصات فنی و ضوابط استاندارد میلگرد بستر
اجرای میلگرد بستر فقط به قرار دادن چند مفتول فولادی داخل ملات محدود نمیشود، بلکه این سیستم باید مطابق ضوابط اجرایی و آییننامهای اجرا شود تا بتواند عملکرد واقعی خود را در افزایش مقاومت دیوار نشان دهد. اجرای غیراصولی میلگرد بستر نه تنها باعث افزایش استحکام دیوار نمیشود، بلکه در برخی موارد میتواند باعث ایجاد ضعف در اتصال دیوار و کاهش کیفیت دیوارچینی شود.
ضوابط اجرای میلگرد بستر معمولاً بر اساس نوع دیوار، ارتفاع و طول آن، نوع اسکلت ساختمان و جزئیات سازهای تعیین میشود. رعایت این نکات در ساختمانهای واقع در مناطق زلزلهخیز اهمیت بیشتری دارد.
| مشخصه | مقدار استاندارد |
| فاصله ردیف میلگرد بستر | حداکثر ۴۰ سانتیمتر (دو رج) |
| حداقل ضخامت ملات روی میلگرد | ۱.۵ سانتیمتر |
| حداکثر ضخامت ملات پوششی | ۱۶ میلیمتر |
| قطر میلگرد/مفتول | حداقل ۴ میلیمتر و حداکثر نصف ضخامت ملات (نتیجتاً حداکثر ۸ میلیمتر) |
| جوش اتصال گیره به ستون | حداقل ۱ سانتیمتر از هر طرف |
| تنش تسلیمی فولاد | حداقل ۴۵۰ مگاپاسکال |
| تنش نهایی فولاد | حداقل ۵۵۰ مگاپاسکال (نسبت تنش نهایی به تسلیم حداقل ۱/۲) |
| مقاومت خوردگی | میلگرد و دیگر فلزات بهکاررفته برای اتصال آن باید ضد زنگ باشند |
| نوع میلگرد پیشنهادی | آجدار (به منظور انسجام بیشتر) |
| بلوک هبلکس | چون بند بستر آن کمتر از ۳ میلیمتر است، میلگرد بستر باید به حالت نردبانی باشد تا به خوبی در ملات دفن شود |
| دیوارهای با طول ۴۰ برابر ضخامت | باید از جایگزین میلگرد بستر استفاده کرد |
فاصله ۴۰ سانتیمتری ردیفها باعث میشود تنشهای ایجاد شده در طول دیوار به صورت یکنواخت توزیع شده و احتمال ترکخوردگی کاهش پیدا کند؛ البته در برخی پروژهها ممکن است مهندس طراح با توجه به شرایط سازه، فواصل متفاوتی را در نقشهها مشخص کند. از سوی دیگر، پوشش ناکافی ملات روی میلگرد میتواند باعث خوردگی فولاد و کاهش دوام اتصال در طول زمان شود؛ به همین دلیل رعایت حداقل ۱.۵ سانتیمتر ضخامت ملات اهمیت دارد.
دو سر میلگرد بستر باید بهصورت مناسب به اجزای قائم مانند ستون، وادار یا والپست متصل شوند تا دیوار عملکرد یکپارچهای داشته باشد. در دیوارهای طویل که نیاز به والپست وجود دارد، اتصال صحیح میلگرد بستر به والپست اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بخش زیادی از عملکرد لرزهای دیوار به همین اتصال وابسته است.
نکات اجرایی کلیدی
- استفاده از میلگرد بستر در دیوارهای بلند و طویل
- طبق ضوابط اجرایی، در دیوارهایی که طول یا ارتفاع زیادی دارند باید تمهیدات تقویتی بیشتری در نظر گرفته شود. در بسیاری از این موارد استفاده از والپست در کنار میلگرد بستر الزامی است تا از کمانش یا تخریب دیوار در برابر نیروهای جانبی جلوگیری شود. بهطور معمول در دیوارهای با طول زیاد، تنها استفاده از میلگرد بستر کافی نیست و باید جزئیات مهاربندی مطابق نقشه سازه اجرا شود.
- استفاده از میلگرد بستر گالوانیزه
- تمامی اجزای فلزی مورد استفاده در سیستم میلگرد بستر باید در برابر خوردگی مقاوم باشند. به همین دلیل معمولاً از مفتولهای گالوانیزه یا فولاد ضدزنگ استفاده میشود. رطوبت موجود در ملات و شرایط محیطی میتواند باعث زنگزدگی فولاد معمولی شود و به مرور زمان اتصال دیوار را تضعیف کند. استفاده از میلگرد بستر گالوانیزه تا حد زیادی این مشکل را برطرف میکند.
- اجرای همزمان با دیوارچینی
- یکی از نکات مهمی که گاهی در پروژهها نادیده گرفته میشود، اجرای همزمان میلگرد بستر با عملیات دیوارچینی است. میلگرد بستر باید هنگام اجرای رجهای دیوار داخل ملات قرار گیرد و اجرای آن پس از تکمیل دیوار اصولی و استاندارد نیست. به همین دلیل محل نصب بستها و تراز اجرای میلگرد بستر باید پیش از شروع دیوارچینی مشخص شده باشد.
جمع بندی
استفاده از میلگرد بستر در دیوار ساختمان باعث افزایش مقاومت آن در برابر زمین لرزه میشود و از فرو ریختن موضعی آن جلوگیری میکند. نحوه اجرای میلگرد از آن بابت اهمیت دارد که اجرای غیر اصولی آن کارایی و مقاومت لازم را به عمل نمیآورد و حتی در مواردی میتواند دیوار چینی را با مشکل رو به رو کند. فراموش نکنید که خرید مصالح باکیفیت و استاندارد، نیمی از راه ایمنسازی سازه است. ما در سیوان لند بستری فراهم کردهایم تا شما بتوانید بهترین قیمت میلگرد را مشاهده و خریداری کنید. برای اجرای میلگرد بستر باید محل قرارگیری یا همان محل وصل شدن آن به ستون طبق استانداردها از پیش تعیین شود و در هنگام دیوار چینی میلگرد بستر بین اجزای دیوار قرار داده شود.
قطر میلگرد مورد استفاده برای میلگرد بستر باید چقدر باشد؟
قطر میلگرد یا مفتول مورد استفاده برای میلگرد باید حداقل ۴ و حداکثر ۸ میلیمتر باشد.
میلگرد بستر را به چند صورت میتوان اجرا کرد؟
میلگرد بستر را میتوان به دو صورت افقی و عمودی اجرا کرد. که در روش افقی در حین دیوارچینی به صورت افقی میان ملات دیوار قرار میگیرد و در روش افقی به صورت افقی بین فضاهای خالی بین بلکها قرار داده میشود.
میلگرد بستر را در چه مکانهایی میتوان اجرا کرد؟
میلگرد بستر را میتوان در انواع دیوارهای آجری، آجر سفالی، بلوک بتنی توخالی، بلوک سیمانی، بلوک ACC، بلوک لیکا و بلوک هبلکس اجرا کرد.
