سید محمد فتاح جهرمی، فعال و مدیر باسابقه صنعت ساختمان، با اشاره به نقش تعیین کننده میلگرد در هزینه و کیفیت اجرای پروژهها معتقد است خرید میلگرد نباید صرفاً بر اساس قیمت روز انجام شود؛ بلکه مشخصات فنی، کارخانه تولید کننده، وزن واقعی، حجم سفارش، هزینه حمل و زمان تحویل نیز باید در تصمیم خرید مورد توجه قرار گیرد.
میلگرد یکی از مهمترین مصالح مصرفی در پروژههای دارای اسکلت بتنی است و تغییر قیمت آن میتواند مستقیماً بر هزینه اجرای فونداسیون، ستونها، تیرها و سقفها اثر بگذارد. به همین دلیل، آگاهی از هزینه روز میلگرد برای سازندگان، پیمانکاران اسکلت، مدیران پروژه و مسئولان خرید اهمیت زیادی دارد.
اما تجربه بازار ساختمان نشان میدهد که برای یک خرید حرفهای، مشاهده یک عدد به تنهایی کافی نیست.
قیمت میلگرد فقط قیمت هر کیلو نیست!
وقتی درباره این موضوع صحبت میکنیم، معمولاً اولین عددی که دیده میشود، قیمت هر کیلوگرم است. اما هزینه واقعی میتواند تحت تأثیر عوامل دیگری نیز قرار بگیرد؛ از جمله:
- کارخانه تولید کننده
- سایز میلگرد
- گرید و مشخصات فنی
- وزن و تلرانس محصول
- حجم سفارش
- محل بارگیری
- هزینه حمل
- شرایط پرداخت
- زمان تحویل
- امکان صدور فاکتور رسمی
- اعتبار فروشنده
به همین دلیل ممکن است دو پیشنهاد با قیمت نزدیک، از نظر هزینه نهایی برای پروژه تفاوت داشته باشند. از نگاه سید محمد فتاح جهرمی، خرید این محصول باید با در نظر گرفتن مجموعه این عوامل انجام شود و نه صرفاً بر اساس پایینترین قیمت اعلام شده.
نوسان هزینه میلگرد چرا برای سازنده مهم است؟
میلگرد در بسیاری از پروژههای ساختمانی سهم قابل توجهی از هزینه اجرای سازه را تشکیل میدهد. در پروژهای که چند صد تن میلگرد مصرف میکند، حتی اختلاف اندک در قیمت هر کیلوگرم میتواند در مجموع به رقم قابل توجهی تبدیل شود. از طرف دیگر، خرید بیش از نیاز نیز سرمایه پروژه را برای مدت طولانی درگیر میکند و خرید کمتر از نیاز میتواند برنامه اجرایی پروژه را با مشکل مواجه کند. بنابراین سازنده باید بتواند میان مقدار مورد نیاز، زمان خرید، قیمت بازار و زمان مصرف ارتباط برقرار کند.
چه کسی باید میلگرد بخرد؟
در پروژههای ساختمانی، تصمیم خرید این محصول معمولاً حاصل همکاری چند بخش است. مهندس سازه مقدار و مشخصات مورد نیاز را تعیین میکند، مترور و واحد فنی حجم مورد نیاز را برآورد میکنند، مدیر پروژه برنامه مصرف را کنترل میکند و در نهایت مدیر خرید یا مسئول تدارکات نسبت به تأمین محصول اقدام میکند. در پروژههای کوچکتر ممکن است سازنده مستقیماً این فرآیند را انجام دهد. بنابراین، خریدار میلگرد فقط یک فروشنده یا پیمانکار نیست؛ یک زنجیره تصمیمگیری در پروژه ساختمانی در این خرید نقش دارد.
سایز میلگرد؛ چرا نباید فقط قیمت را مقایسه کرد؟
میلگرد در سایزهای مختلف مصرف میشود و هر سایز کاربرد مشخصی در طراحی و اجرای سازه دارد. میلگرد ۱۲، ۱۴، ۱۶، ۱۸، ۲۰ و سایزهای بالاتر را نمیتوان صرفاً به دلیل قیمت کمتر یا بیشتر جایگزین یکدیگر کرد. مشخصات میلگرد باید با نقشههای سازه و مشخصات فنی پروژه هماهنگ باشد. به همین دلیل، پیش از خرید باید مشخص شود:
- چه سایزی؟
- چه گریدی؟
- چه مقدار؟
- از کدام کارخانه؟
- و در چه زمانی مورد نیاز است؟
این اطلاعات باید مبنای استعلام قیمت قرار گیرد.
تفاوت قیمت کارخانه و بازار
یکی از موضوعات مهمی که باید به آن توجه کنید، تفاوت میان قیمت کارخانه، قیمت عرضه در بازار و هزینه نهایی تحویل در پروژه است. خریدار باید علاوه بر قیمت پایه، هزینههای مرتبط با حمل، بارگیری و شرایط معامله را نیز بررسی کند. در پروژههایی که محل مصرف از مراکز تولید یا مراکز اصلی توزیع فاصله زیادی دارد، هزینه حمل میتواند روی تصمیم نهایی تأثیرگذار باشد. بنابراین مقایسه قیمت این محصول بدون توجه به موقعیت پروژه، همیشه نتیجه دقیقی ارائه نمیکند.
خرید مستقیم از کارخانه یا فروشنده؟
این پرسش نیز مانند بررسی که درمورد سیمان داشتیم پاسخ واحدی ندارد. اگر حجم سفارش بالا باشد و شرایط خرید مستقیم، حمل و تحویل مناسب فراهم باشد، ارتباط مستقیم با کارخانه میتواند گزینه قابل بررسی باشد. اما در پروژههای کوچکتر، خرید از شبکه توزیع ممکن است به دلیل دسترسی سریعتر، امکان تأمین مقدار مورد نیاز و شرایط حمل، منطقیتر باشد. مهم این است که خریدار بتواند چند گزینه تأمین را مقایسه کند.
وزن میلگرد؛ بخش مهمی از فرآیند خرید
میلگرد یک محصول وزنی است و مقدار سفارش پروژه معمولاً بر اساس وزن محاسبه میشود. بنابراین مشخصات فنی، وزن شاخه، تعداد شاخه و وزن کل بار باید با سفارش و اسناد خرید تطبیق داده شود. برای سازندگان و مدیران خرید، داشتن اطلاعات دقیق درباره وزن میلگرد میتواند در کنترل هزینه و جلوگیری از اختلاف هنگام تحویل مؤثر باشد.
خرید میلگرد باید با زمانبندی پروژه هماهنگ باشد
خرید زودهنگام یا دیرهنگام هر دو میتوانند هزینههایی برای پروژه ایجاد کنند. اگر میلگرد بسیار زود خریداری شود، سرمایه پروژه برای مدت طولانی در مصالح قفل میشود و هزینه نگهداری و جابهجایی افزایش مییابد. اگر خرید بیش از حد به زمان اجرا موکول شود، احتمال مواجهه با نوسان قیمت، کمبود موجودی یا تأخیر در تحویل افزایش پیدا میکند. بنابراین زمان خرید باید با برنامه اجرایی پروژه هماهنگ باشد.
چالش اصلی بازار؛ پراکندگی اطلاعات
یکی از مشکلاتی که سازندگان و پیمانکاران هنگام خرید این محصول با آن مواجهاند، پراکندگی اطلاعات است. قیمتها از منابع مختلف دریافت میشوند، مشخصات فروشندگان متفاوت است و هزینه حمل نیز گاهی جداگانه محاسبه میشود. در نتیجه، خریدار برای رسیدن به یک تصویر واقعی از بازار باید زمان زیادی صرف تماس، استعلام و مقایسه کند.
از دید سید محمد فتاح جهرمی، یکی از مسیرهای مهم تحول بازار مصالح، ایجاد امکان دسترسی همزمان به اطلاعات محصول، قیمت، تأمین کننده و شرایط تحویل است.
سیوانلند و مسیر جدید خرید میلگرد
در همین راستا، سیوانلند تلاش میکند فرآیند خرید و استعلام مصالح ساختمانی را برای سازندگان و پیمانکاران سادهتر کند. در این مدل، هدف صرفاً نمایش یک قیمت نیست؛ بلکه خریدار باید بتواند محصول مورد نیاز خود را شناسایی کند، تأمین کنندگان را ببیند، گزینههای موجود را مقایسه کند و برای خرید پروژه تصمیم بگیرد. این رویکرد برای محصولاتی مانند میلگرد، سیمان، ماسه، بلوک، سفال، کاشی و سرامیک و شیرآلات میتواند به ایجاد یک مسیر منظمتر برای تأمین مصالح کمک کند.
شفافیت قیمت به نفع تولید کننده هم هست
شفافیت بازار فقط به نفع خریدار نیست. تولیدکنندهای که محصول استاندارد و ظرفیت تأمین مناسب دارد، در یک بازار شفاف فرصت بیشتری برای رقابت خواهد داشت. فروشندهای که قیمت، موجودی، شرایط تحویل و خدمات خود را شفاف ارائه میکند نیز میتواند اعتماد بیشتری در بازار ایجاد کند. در چنین شرایطی، رقابت از روابط و اطلاعات پراکنده فاصله گرفته و بیشتر بر اساس قیمت، کیفیت، اعتبار و توان واقعی تأمین شکل میگیرد.
آینده خرید این محصول چگونه است؟
به باور سید محمد فتاح جهرمی، آینده بازار مصالح ساختمانی به سمت فرآیندهایی حرکت میکند که در آن خریدار پیش از خرید، اطلاعات بیشتری در اختیار داشته باشد. مسئله قابل بحث در این مورد تنها درمورد قیمت نیست بلکه این است که بتوان به این سوالات پاسخ داد:
- چه سایزی؟
- چه گریدی؟
- چه مقدار؟
- از کدام کارخانه؟
- با چه قیمت نهایی؟
- با چه هزینه حمل؟
- و چه زمانی در پروژه تحویل میشود؟
پاسخ دقیق به این مجموعه پرسشها میتواند خرید این محصول را از یک فرآیند سنتی و پراکنده، به بخشی قابل مدیریتتر از زنجیره تأمین پروژه تبدیل کند.
در نهایت، هرچه اطلاعات بازار مصالح شفافتر و قابل مقایسهتر شود، سازندگان و پیمانکاران نیز میتوانند تصمیمهای دقیقتری برای کنترل هزینه ساخت، زمانبندی پروژه و تأمین مصالح اتخاذ کنند.
۲ پاسخ
مطالب کاربردی بود، بهخصوص نکاتی که درباره انتخاب و خرید میلگرد متناسب با نیاز پروژه مطرح شده بود.
سلام امیدواریم که این مطلب تونسته باشه در راهنمایی بیشتر شما کمک کنه.