برای محاسبه وزن میلگرد میتوان از روشهای مختلفی استفاده کرد. یکی از این روشها تقسیم مربع قطر میلگرد بر عدد ۱۶۲ است. از طریق این فرمول، وزن واحد طول میلگرد به دست میآید. اما این عدد ۱۶۲ در محاسبه وزن میلگرد از کجا آمده است؟ در ادامهی این مقاله با ما همراه باشید تا دلیل استفاده از عدد ۱۶۲ در فرمول را به طور علمی بررسی کنیم.
به طور کلی چگالی فولاد برابر است با ۷۸۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب و فولاد استنلس یا ضد زنگ عموما بر اساس ترکیباتشان وزن و چگالیهای متفاوتی دارند (بین ۷۴۸۰ تا ۸۰۰۰ کیلوگرم بر متر مربع). برای درک فرمول و عدد ۱۶۲ در محاسبه وزن، بهتر است ابتدا به مفهوم وزن واحد فولاد بپردازیم.

تحلیل فرمول وزن واحد طول میلگرد و عدد ۱۶۲ در محاسبه وزن میلگرد
عدد ۱۶۲ در وزن میلگرد حاصل سادهسازی فرمول فیزیکی وزن (چگالی × حجم) با در نظر گرفتن چگالی فولاد (۷۸۵۰ kg/m³)، عدد π و تبدیل واحد میلیمتر به متر است. به همین دلیل از فرمول سادهی زیر برای محاسبه وزن آن استفاده میشود:
وزن هر متر میلگرد = قطر² ÷ ۱۶۲
برای محاسبه وزن واحد طول میلگرد، باید قطر میلگرد را به توان ۲ رساند، و سپس حاصل را بر عدد ۱۶۲ تقسیم کرد. این فرمول به شکل زیر است:
که با جایگذاری مساحت سطح مقطع در فرمول وزن خواهیم داشت:
پیش از اینکه شروع به محاسبه کنیم، باید تمامی مقادیری که به میلیمتر هستند را به متر تبدیل کنیم.
۱ میلیمتر = ۱/۱۰۰۰ متر
با قرار دادن مقادیر در فرمول خواهیم داشت:
که میتوانیم فرمول حاصله را به این صورت بنویسیم:
که با گرد کردن ۱۶۲.۲، این مقدار برابر خواهد بود با ۱۶۲. در نتیجه فرمول محاسبه وزن واحد طول میلگرد برابر است با:
عدد ۱۶۲ در محاسبه وزن میلگرد حاصل سادهسازی عبارت (۴ × 10⁶) ÷ (π × ۷۸۵۰) است. حال که فهمیدیم عدد ۱۶۲ از کجا آمده است، میتوانیم به محاسبه میلگردهای مختلف بپردازیم. برای نمونه:
عدد ۱۶۲ در محاسبه وزن میلگرد ۱۰
وزن میلگرد ۱۰ را نیز میتوان همانند موارد بالا به دست آورد. به این صورت که قطر میلگرد (۱۰ میلیمتر) را به توان دو میرسانیم (=۱۰۰) و حاصل را بر عدد ۱۶۲ تقسیم میکنیم. مقدار به دست آمده برابر است با ۰.۶۱۷ کیلوگرم. در نتیجه به ازای هر متر، وزن میلگرد ۱۰ برابر است با ۰.۶۱۷ کیلوگرم. که طبق عدد به دست آمده، وزن استاندارد یک شاخهی ۱۲ متری از میلگرد ۱۰ برابر میشود با ۷.404کیلوگرم. وزن میلگرد۱۰ آجدار نیز با نوع ساده آن برابر، و معادل همین مقدار است.
عدد ۱۶۲ در محاسبه وزن میلگرد ۱۲
برای به دست آوردن وزن این میلگرد کافی است ۱۲ را به توان دو برسانیم و آن را بر عدد ۱۶۲ تقسیم کنیم. که حاصل برابر میشود با ۰.۸۸۹ کیلوگرم. یعنی وزن میلگرد ۱۲ به ازای هر متر برابر است با ۰.۸۸۹ کیلوگرم. که با ضرب کردن این عدد در طول یک شاخه میلگرد (معمولا ۱۲ متر)، وزن کل آن (۱۰.۶۶۸) به دست میآید. عدد به دست آمده مقدار استاندارد وزن این میلگرد است. برای مثال وزن میلگرد ۱۲ سیرجان برابر است با ۱۰ یا ۱۰.۵ کیلوگرم و وزن میلگرد ۱۲ ابرکوه برابر است با ۱۱ کیلوگرم.
عدد ۱۶۲ در محاسبه وزن میلگرد ۱۸
میلگرد ۱۸ یعنی میلگردی که قطر آن ۱۸ میلیمتر است. با جایگذاری قطر در فرمول محاسبه وزن واحد طول میلگرد ۲ کیلوگرم به دست میآید. به این معنا که هر متر میلگرد ۱۸، ۲ کیلوگرم وزن دارد. که برای به دست آوردن وزن کل یک شاخه میلگرد، باید عدد ۲ را در طول میلگرد ضرب کنیم. البته دقت کنید که وزن حاصله از این طریق، وزن استاندارد است و در واقعیت این عدد ممکن است برای کارخانجات مختلف تفاوت داشته باشد.
وزن واحد طول میلگرد ۱۸ = ۱۶۲/(۱۸*۱۸)
عدد ۱۶۲ در محاسبه وزن میلگرد ۲۲
وزن این میلگرد را نیز میتوان به راحتی از طریق فرمول واحد حساب کرد. میلگرد ۲۲ قطری به اندازهی ۲۲ میلیمتر دارد، که با جایگذاری آن در فرمول w=D2/۱۶۲، وزن واحد طول میلگرد ۲۲، عدد ۲.۹۸۷ به دست میآید. از آن جا که هر شاخه میلگرد معمولا ۱۲ متر است، وزن یک شاخه میلگرد ۲۲ برابر میشود با ۳۵.۸۵ کیلوگرم.
مثال کاربردی در پروژه
فرض کنید ۵۰ شاخه میلگرد ۱۲ متری با سایز ۱۲ دارید:
وزن هر شاخه = ۱۰.۶۶ کیلوگرم
وزن کل = ۵۰ × ۱۰.۶۶ = ۵۳۳ کیلوگرم
جدول وزن میلگرد (سایزهای پرکاربرد)
| سایز (mm) | وزن هر متر (kg) | وزن شاخه ۱۲ متری (kg) |
| 8 | 0.395 | 4.74 |
| 10 | 0.617 | 7.4 |
| 12 | 0.888 | 10.66 |
| 14 | 1.21 | 14.5 |
| 16 | 1.58 | 19 |
| 18 | 2.00 | 24 |
| 20 | 2.47 | 29.6 |
| 22 | 2.98 | 35.8 |
| 25 | 3.85 | 46.2 |
تفاوت وزن تئوری و واقعی میلگرد
وزن محاسبه شده با فرمول ۱۶۲ یک وزن استاندارد است، اما در عمل ممکن است تفاوت داشته باشد. دلایل این اختلاف عبارتند از:
- تلرانس تولید کارخانهها
- ترکیب شیمیایی فولاد
- استانداردهای مختلف تولید
بنابراین:
برای دقت بالا، بهتر است از جدول وزنی کارخانه استفاده کنید.
چرا از عدد ۱۶۲ استفاده میشود؟
- برای سادهسازی محاسبات در پروژههای اجرایی
- حذف نیاز به محاسبات پیچیده
- سرعت بالا در تخمین
عدد ۱۶۲ در محاسبه وزن، یک ثابت تجربی-ریاضی است که از خواص فیزیکی فولاد به دست آمده است.
سخن پایانی
وزن میلگرد تولیدی در کارخانجات مختلف، با استاندارد معین کمی تفاوت دارد. یکی از فرمولها، فرمول کارگاهی محاسبه وزن میلگرد است. فرمول دیگر به این صورت است: وزن میلگرد=۱۰۰۰/(شعاع*شعاع*۳.۱۴*طول*۷.۸).
فرمول آخر که در این مقاله هم آورده شده بود، که سادهترین فرمول هم هست، فرمول محاسبه وزن واحد طول میلگرد نام دارد، که با تقسیم مربع قطر میلگرد بر عدد ۱۶۲ به دست میآید. در این مقاله از طریق ریاضی قدم به قدم به شما نشان دادیم که این عدد ۱۶۲ در محاسبه وزن میلگرد از کجا آمده است. برای دریافت قیمت روز میلگرد و مشاوره خرید، میتوانید با کارشناسان ما تماس بگیرید.







۶ پاسخ
خیلی عالی
سپاسگزار.بسبار خوب بود.پاینده باشید.
خواهش میکنم. خوشحالم که مفید واقع شد.
درود بر شما .بسیار ممنون از این نکته طلایی چون سالها بود این موضوع رو از خیلیا میپرسیدم اما پاسخی دریافت نمیکردم .
درود. خواهش میکنم.
سلام و عرض ادب خدمت استاد
در مورد عدد ۱۶۲ بسیار لذت بردم
از لطف شما متشکرم لطیف