بررسی میلگرد حرارتی سقف تیرچه بلوک

میلگرد حرارتی سقف تیرچه بلوک وظیفه‌ی جذب حرارت ناشی از عمل هیدراتاسیون بتن را به عهده دارد. این کار از ترک خوردن بتن در اثر انبساط و انقباض ناشی از خشک شدن جلوگیری می‌کند. در واقع این میلگردها با مقابله با تنش‌های حرارتی، سلامت ساختاری دال سقف را تضمین می‌کنند. در ادامه ضمن معرفی کاربرد و نقش میلگرد حرارتی در سقف تیرچه بلوک، به ضوابط اجرای آن نیز خواهیم پرداخت.

اگر شما نیز قصد خرید میلگرد برای پروژه‌های ساختمانی خود را دارید، سیوان لند به‌عنوان بزرگ‌ترین بازار آنلاین صنعت ساختمان، هم‌اکنون امکان خرید آنلاین میلگرد با قیمت مناسب و شرایط استثنایی را برای شما فراهم آورده است. شما می‌توانید برای خرید و یا استعلام قیمت میلگرد و اطلاع از شرایط فروش، با کارشناسان بخش آهن‌آلات سیوان لند در تماس باشید.

آشنایی با سقف تیرچه بلوک

در قدیم برای ساخت سقف خانه‌ها از تیرآهن استفاده می‌شد. تیرآهن‌ها در برابر حرارت واکنش نشان می‌دادند و در زمان آتش‌سوزی امکان تغییر شکل و ریزش آن‌ها وجود داشت. تا اینکه با پیشرفت تکنولوژی و نیاز به افزایش ایمنی، سقف‌های تیرچه بلوک جایگزین این سیستم‌ها شدند.

سقف تیرچه بلوک از تیرچه بتنی، فلزی خود ایستا، فلزی غیر خود ایستا و دال بتنی روی آن ساخته شده است. بلوک‌های استفاده شده در این سقف می‌توانند دائمی باشند (مثل بلوک سفالی، سیمانی یا پلی‌استایرن) و یا موقتی باشند (مثل قالب‌های سقف). اجزای اصلی سقف تیرچه بلوک عبارتند از تیرچه، بلوک، بتن و میلگرد. استفاده از میلگرد حرارتی در سقف تیرچه بلوک بسیاری از مشکلاتی که سقف‌های تیرآهنی به بار می‌آوردند را برطرف کرد.

مزایای استفاده از سقف تیرچه بلوک

حال که با سقف‌های تیرچه بلوک آشنا شدید، بهتر است پیش از پرداختن به میلگرد سقف تیرچه بلوک، با مزایای این سقف آشنا شوید:

• وزن سقف تیرچه بلوک نسبت به سقف‌های طاق ضربی کمتر است.
• مقاومت این سقف‌ها در برابر نیروهایی مانند بادهای شدید و زلزله بالا است.
• بلوک‌های مورد استفاده در سقف تیرچه بلوک عایق خوبی در برابر حرارت و صوت هستند.
• زیر سقف تیرچه بلوک صاف است و به اجرای سقف کاذب نیازی ندارد.
• این سقف‌ها مصرف فولاد را کاهش می‌دهند.

میلگرد حرارتی سقف تیرچه بلوک

سقف‌های تیرچه بلوک اگرچه مقاومت فشاری بالایی دارند، اما بتن به‌تنهایی مقاومت کششی کمی دارد. استفاده از میلگرد در سقف تیرچه بلوک، جبران کاهش مقاومت کششی را می‌کند. میلگرد حرارتی سقف تیرچه بلوک وظیفه کنترل تنش‌های ناشی از جمع‌شدگی بتن، تغییرات دمایی و جلوگیری از ترک‌های مویی سطح بتن را بر عهده دارد. البته میلگردهای حرارتی خود به تنهایی در سقف به کار نمی‌روند و مکملی برای سایر میلگردها هستند.

حال شاید این سوال پیش بیاید که تفاوت میلگرد حرارتی با میلگردهای معمولی چیست؟ در واقع این دومیلگرد از نظر ساختاری تفاوت خاصی با هم ندارند و معمولاً برای این کار از میلگرد ساده (A1) با سایز ۶ یا ۸ استفاده می‌شود. برای مثال درصد کربن میلگرد حرارتی سقف تیرچه بلوک از میلگردهای ساختمانی معمولی کمتر است و همین امر نیز سبب می‌شود تا خاصیت ترمومکانیکی آن افزایش یابد و با جذب بیشتر حرارت مانع ترک خوردن بتن شود. لازم به ذکر است که استفاده از میلگرد آجدار نیز برای این منظور بلامانع است، اما به دلیل هزینه کمتر، میلگرد ساده ترجیح داده می‌شود.

محاسبه میزان مصرف میلگرد حرارتی در هر متر مربع

یکی از سوالات پر تکرار سازندگان، میزان مصرف میلگرد حرارتی در هر متر مربع است. به طور کلی، وزن میلگرد حرارتی مصرفی بستگی به فاصله آرماتورها و سایز آن‌ها دارد. اما به طور میانگین می‌توان گفت:

• اگر از میلگرد سایز ۶ با فاصله ۲۵ سانتی‌متر استفاده کنید، میزان مصرف میلگرد حرارتی سقف تیرچه بلوک حدود ۱.۵ تا ۲ کیلوگرم در هر متر مربع خواهد بود.
• در صورتی که تراکم میلگردها بیشتر شود یا از سایز ۸ استفاده شود، این مقدار تا ۳.۵ کیلوگرم بر متر مربع نیز افزایش می‌یابد.

محاسبه سرانگشتی میلگرد حرارتی سقف تیرچه بلوک

برای یک تخمین سریع و محاسبه سرانگشتی میلگرد حرارتی سقف تیرچه بلوک، می‌توانید از فرمول زیر استفاده کنید: طول کل میلگردهای مورد نیاز = (طول سقف ÷ فاصله میلگردها) × عرض سقف + (عرض سقف ÷ فاصله میلگردها) × طول سقف. با ضرب طول کل در وزن واحد هر متر میلگرد (مثلاً ۰.۲۲۲ کیلوگرم برای میلگرد ۶)، وزن کل بار مورد نیاز شما برای خرید از سیوان لند مشخص می‌شود.

محل اجرای میلگرد حرارتی در سقف تیرچه بلوک

میلگرد حرارتی سقف تیرچه بلوک به‌صورت شبکه‌ای و عمود بر جهت تیرچه‌ها اجرا می‌شود. این میلگردها معمولاً با مفتول یا جوش سرد به یکدیگر متصل می‌شوند؛ و به خاطر مقدار کربن پایین، اگر از جوشکاری معمولی برای اتصال آن‌ها استفاده شود، جوش آن‌ها سریع می‌شکند.

میلگرد حرارتی سقف تیرچه بلوک در یک سوم بالایی دال بتنی قرار می‌گیرند. فاصله‌ی این میلگردها از هم عموما 25 سانتی‌متر است. استفاده از میلگرد حرارتی در این قسمت از سقف تیرچه بلوک باعث می‌شود که کارایی آن‌ها به بیشترین حد برسد و جلوی حداقل کشش بتن را بگیرند. و در نتیجه‌ی آن از ایجاد ترک‌های بزرگ بر روی سقف و خود سازه جلوگیری شود.

فاصله میلگرد حرارتی در سقف تیرچه بلوک

طبق ضوابط مهندسی و نشریه ۵۴۳، فاصله میلگرد حرارتی در سقف تیرچه بلوک نباید از حد مجاز فراتر رود. که حداکثر فاصله بین دو میلگرد حرارتی متوالی ۲۵ سانتی‌متر در نظر گرفته می‌شود. این میلگردها به صورت شبکه (مش) بر روی بلوک‌ها قرار می‌گیرند.

نحوه اجرای میلگرد حرارتی در سقف تیرچه بلوک

به‌طور کلی، میلگرد حرارتی را هم در سقف می‌توان اجرا کرد و هم در فونداسیون. در ساختمان‌های اسکلت فولادی و بتنی، آخرین مرحله در اجرای سقف کار گذاشتن میلگرد حرارتی است. در سقف‌های اسکلت بتنی نیز میلگردهای حرارتی را بعد از جایگذاری ورق‌های فولادی اجرا می‌کنند.

در اجرای سقف آخرین مرحله پیش از بتن‌ریزی، مرحله‌ی اجرای میلگرد حرارتی است. برای اتصال میلگردهای حرارتی به هم، همانطور که پیش‌تر اشاره کردیم بهتر است از مفتول (سیم آرماتوربندی) استفاده شود و نه جوش. میلگردهای حرارتی سقف تیرچه بلوک را با توجه به نقشه و محاسبات انجام شده، در محل‌های مشخص شده و در فاصله 25 سانتی‌متری از هم، روی بلوک‌ها و عمود بر تیرچه‌ها نصب می‌کنند. میلگرد حرارتی تیرچه بلوک و دیگر سقف‌ها حتما باید به شکل شبکه‌هایی منظم به هم وصل شوند.

برای بستن میلگردهای حرارتی با مفتول، می‌توان از دو روش کراواتی و ضربدری استفاده کرد. در بستن میلگردهای حرارتی به روش کراواتی، مفتول را از زیر میلگرد پایینی بالا می‌آوریم و به دور میلگرد بالایی می‌پیچیم؛ سپس آن را دوباره به زیر میلگرد پایینی می‌بریم و در آن‌جا گره می‌زنیم. در روش ضربدری هم مفتول به صورت ضربدری از بالا و پایین میلگرد رد شده و سپس دو سر آن را به هم می‌پیچیم و می‌بندیم.

کاربرد و اهمیت میلگرد حرارتی سقف تیرچه بلوک در سازه

پس از بتن‌ریزی، بتن در ساعات اولیه بر اثر خشک شدن دچار انبساط و انقباض می‌شود. برای جلوگیری از ترک خوردن یا شکستگی بتن در اثر این تنش‌ها، از میلگرد حرارتی سقف تیرچه بلوک استفاده می‌شود. نقش این میلگردها فراتر از جلوگیری از ترک است:

• مقاومت در برابر آتش‌سوزی: در زمان حریق، از متلاشی شدن سریع بتن جلوگیری می‌کنند.
• یکپارچگی دیافراگم سقف: باعث می‌شود سقف در هنگام زلزله به صورت یکپارچه عمل کند.
• جلوگیری از خوردگی: با حذف ترک‌های سطحی، مانع نفوذ رطوبت و اکسیژن به آرماتورهای اصلی و زنگ‌زدگی آن‌ها می‌شود.

مزایا و معایب اجرای میلگرد حرارتی در سقف تیرچه بلوک

تا به این جای کار برخی از مزایای استفاده از میلگرد حرارتی در سقف تیرچه بلوک را بررسی کردیم. در ادامه ضمن نگاه مجدد مختصری به آن‌ها، سایر نکات مثبت و منفی این میلگرد را معرفی خواهیم کرد. آیین نامه ملی ایران 3132 بر استفاده از میلگرد حرارتی تاکید دارد.

• استفاده از میلگرد حرارتی در سقف تیرچه بلوک باعث یکپارچگی سقف و اتصال بهتر تیرهای می‌شود.
• هم‌چنین میلگردهای حرارتی سقف تیرچه بلوک از خوردگی و شکستگی بتن جلوگیری می‌کند.
• میلگرد حرارتی ضمن جلوگیری از ترک خوردن بتن در اثر انبساط و انقباض آن در ساعات اولیه، به افزایش ایمنی آن نیز کمک می‌کند.
• اگر میلگرد حرارتی در سقف تیرچه بلوک نباشد ممکن است سقف ترک بخورد، که آب و سولفات از طریق این ترک‌ها به آرماتورها می‌رسد و باعث زنگ زدگی و خوردگی آن‌ها می‌شود.
• به علاوه عدم وجود میلگرد حرارتی دیافراگم سقف را در هنگام زلزله به هم می‌ریزد.

در کنار این نکات مثبت، دیدگاه‌های منفی نیز در مورد میلگرد حرارتی وجود دارد. برخی از مهندسین عقیده دارند که حتی با استفاده از میلگرد حرارتی در سقف تیرچه بلوک، باز هم این سقف‌ها می‌توانند دچار ترک شوند. در نتیجه آن‌ها این کار را اتلاف وقت و هزینه می‌دانند و ترجیح می دهند از روش‌هایی جایگزین مثل بتن الیافی، فوق روان کننده و یا کم کردن میزان آب در سیمان استفاده کنند.

ویژگی	میلگرد حرارتی سقف تیرچه بلوک	بتن الیافی (پلی‌پروپیلن)
سرعت اجرا	متوسط (نیاز به بافتن دارد)	بسیار بالا (مخلوط در بتن)
هزینه نهایی	اقتصادی و سنتی	کمی بالاتر (بسته به نوع الیاف)
تاییدیه نظام مهندسی	کاملاً مورد تایید و الزامی	نیاز به تایید ناظر و محاسب
عملکرد در برابر ترک	جلوگیری از ترک‌های بزرگ سطحی	جلوگیری از میکروترک‌ها در کل حجم بتن

جمع‌بندی

از اصلی‌ترین مباحث هر ساخت و سازی، مقاوم سازی آن است. استفاده از میلگرد حرارتی در سقف تیرچه بلوک ضمن کمک به مقاومت کششی آن، به افزایش ظرفیت باربری و مقاوم سازی در برابر زلزله نیز کمک می‌کند. با وجود مزایای که استفاده از میلگرد حرارتی به همراه خود دارد، برخی مهندسین آن را ناکارآمد دانسته و استفاده از روش‌های جایگزین را ترجیح می‌دهند.