به گزارش اخبار ساختمان سیوان لند، بازار مسکن ایران که همواره به عنوان لنگرگاه امن سرمایهگذاری شناخته میشد، این روزها با چالشهای چندوجهی روبرو است. حسن محتشم، عضو هیئتمدیره انجمن انبوهسازان استان تهران، در تحلیلی جدید از وضعیت بازار، نسبت به توقف تولید مسکن و پیامدهای آن هشدار داده و «ثبات» را شرط اصلی بازگشت رونق به این بازار میداند.
بازگشت سرمایه به مسکن؛ مشروط به کاهش تنشها
محتشم تأکید کرد: در صورت تداوم کاهش تنشهای سیاسی و افت احتمال درگیری، سرمایهها بار دیگر میتوانند به سمت بازار مسکن بازگردند. این در حالی است که مسکن بهدلیل اشتغالزایی گسترده و ارتباط مستقیم با صنایع بالادستی و پاییندستی، نقش کلیدی در اقتصاد کشور ایفا میکند و رونق آن میتواند اثرات مثبتی بر سایر بخشها داشته باشد.
او هشدار داد که اگر این بازگشت سرمایه رخ ندهد، تولید مسکن با کاهش جدی مواجه خواهد شد و حتی در برخی پروژهها ممکن است متوقف شود. به گفته این فعال مسکن، در چنین شرایطی تقاضای انباشتهشده بازار بدون پاسخ باقی میماند و کمبود عرضه، زمینهساز افزایش دوباره قیمتها در آینده خواهد شد.
فاصله مسکن با دلار و طلا قابل دوام نیست
عضو هیئتمدیره انجمن انبوهسازان استان تهران با اشاره به عقبماندگی بازار مسکن نسبت به سایر بازارهای دارایی گفت: در ماههای اخیر، دلار و طلا رشد قابلتوجهی را تجربه کردهاند، اما قیمت مسکن متناسب با این افزایشها حرکت نکرده است. این فاصله در بلندمدت قابل حفظ نیست و بازار مسکن ناچار خواهد بود شکاف ایجادشده را جبران کند.
به گفته محتشم، افزایش قیمت نهادههای ساختمانی، خدمات فنی و مهندسی و دستمزد نیروی انسانی، همگی باعث رشد قیمت تمامشده مسکن شدهاند. ادامه این روند، فشار مضاعفی بر سازندگان وارد میکند و اگر چارهای اندیشیده نشود، کاهش یا توقف تولید مسکن دور از انتظار نخواهد بود؛ موضوعی که با نیاز واقعی جامعه و شرایط اقتصادی کشور همخوانی ندارد و دیر یا زود باید اصلاح شود.
سناریوی بدبینانه؛ تشدید نااطمینانی و افت قیمت
با این حال، محتشم سناریوی دیگری را نیز محتمل میداند. او تصریح کرد: اگر سایه جنگ و تنشهای سیاسی تقویت شود، وضعیت بازار مسکن میتواند حتی بدتر از شرایط فعلی شود. در چنین فضایی نهتنها افزایش قیمتها اتفاق نخواهد افتاد، بلکه احتمال عقبنشینی قیمتها نیز وجود دارد.
به اعتقاد او، بازار مسکن بیش از هر چیز تابع شرایط سیاسی و چشمانداز امنیتی کشور است و تا زمانی که این فضا شفاف نشود، بلاتکلیفی و رکود بر معاملات حاکم خواهد ماند.
چشمانداز سال آینده؛ بدون رونق شدید
این فعال حوزه مسکن درباره چشمانداز سال آینده گفت: انتظار رونق شدید در بخش مسکن چندان واقعبینانه نیست. کاهش سرمایهگذاری و احتمال افت تولید، مانع شکلگیری یک دوره رونق پرقدرت خواهد شد. با این حال، اگر امنیت و ثبات در بازار برقرار شود، احتمال افزایش تدریجی قیمتها وجود دارد؛ اما در غیر این صورت، رکود و انتظار همچنان ادامه خواهد داشت.
بازار اجاره؛ فشار تقاضا و رشد مداوم قیمتها
محتشم در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت بازار اجاره پرداخت و گفت: بهدلیل رکود در خرید و فروش و کاهش قدرت خرید خانوارها، تقاضا برای اجاره افزایش یافته است. از سوی دیگر، عرضه محدود واحدهای استیجاری اجازه کاهش قیمتها را نمیدهد.
او با اشاره به تعیین سقف ۲۵ درصدی برای افزایش اجارهبها از سوی دولت افزود: تجربه سالهای اخیر نشان میدهد که این سقف در عمل رعایت نشده و رشد اجارهبها معمولاً بین ۳۰ تا ۴۰ درصد بوده است. به نظر میرسد در سال آینده نیز همین روند تکرار شود و مستأجران با فشار بیشتری روبهرو باشند.
جمعبندی
بازار مسکن در آستانه سال آینده بیش از هر عامل دیگری به ثبات سیاسی و امنیت اقتصادی وابسته است. کاهش تنشها میتواند زمینه بازگشت سرمایه و رشد قیمتها را فراهم کند، اما در صورت تداوم نااطمینانی، رکود، کاهش تولید و افزایش فشار بر بازار اجاره، سناریوی محتملتری خواهد بود.
