تفاوت خرید اعتباری با برات یکی از سوالات مهم سازندگان و پیمانکاران هنگام تأمین مصالح ساختمانی است؛ به ویژه زمانی که نقدینگی محدود بوده و انتخاب روش پرداخت میتواند بر سرعت اجرا، میزان ریسک و مدیریت مالی پروژه تأثیر مستقیم بگذارد. اما واقعا کدام روش انعطاف بیشتری دارد و برای شرایط پروژه شما مناسبتر است؟ در ادامه این مطلب، به صورت دقیق و کاربردی این دو روش را مقایسه میکنیم؛ با سیوان لند همراه باشید.
مهم ترین تفاوت خرید اعتباری با برات از نظر ساختاری چیست؟
مهمترین تفاوت خرید اعتباری با برات در ماهیت حقوقی و ساختار تعهد پرداخت آنهاست:
در خرید اعتباری مستقیم، پرداخت بر اساس یک توافق قراردادی بین خریدار و فروشنده انجام میشود. یعنی فروشنده با توجه به اعتبار، سابقه همکاری یا تضمینهایی مانند چک، به خریدار فرصت پرداخت میدهد. این مدل بیشتر مبتنی بر رابطه تجاری و اعتماد متقابل است و ساختار آن انعطافپذیرتر است.
اما برات یک سند تجاری مستقل و رسمی محسوب میشود. یعنی تعهد پرداخت در قالب یک ابزار حقوقی مشخص صادر میشود که قوانین تجارت از آن پشتیبانی میکنند. این تفاوت باعث میشود برات جایگاه رسمیتری نسبت به یک توافق اعتباری ساده داشته باشد.
به طور مشخص، برات این ویژگیهای ساختاری را دارد:
- قابلیت انتقال
- برات میتواند به شخص ثالث منتقل شود. یعنی فروشنده در صورت نیاز میتواند آن را واگذار کند، در حالی که خرید اعتباری مستقیم معمولا قابل انتقال به شخص دیگر نیست و صرفا بین دو طرف قرارداد معتبر است.
- سررسید دقیق و الزامآور
- در برات، تاریخ پرداخت به صورت دقیق و رسمی مشخص میشود و این تاریخ جنبه حقوقی دارد. اما در خرید اعتباری، زمان پرداخت معمولا توافقی و منعطفتر است.
- امکان پیگیری حقوقی سریعتر
- در صورت عدم پرداخت، برات به عنوان یک سند تجاری، مسیر پیگیری حقوقی مشخصتری دارد و فرآیند مطالبه آن معمولا سریعتر از یک اختلاف قراردادی ساده است. در خرید اعتباری، پیگیری حقوقی مبتنی بر مفاد قرارداد انجام میشود که ممکن است زمانبرتر باشد.
- رسمیتر بودن تعهد
- در برات، تعهد پرداخت به شکل رسمی و مستند صادر میشود و اعتبار آن به امضا کننده وابسته است. اما در خرید اعتباری، تعهد بیشتر مبتنی بر توافق و اعتبارسنجی فروشنده است و الزام آن ساختار سند تجاری مستقل را ندارد.
اگر بخواهیم ساده بگوییم:
-
خرید اعتباری = توافق منعطف مبتنی بر اعتبار و رابطه تجاری
-
برات = سند تجاری رسمی با قابلیت پیگیری حقوقی قویتر
همین تفاوت ساختاری است که باعث میشود هرکدام برای شرایط خاصی از پروژههای ساختمانی مناسبتر باشند.
تفاوت حقوقی خرید اعتباری و برات
برای درک دقیق تفاوت خرید اعتباری با برات، باید آنها را از منظر حقوقی بررسی کنیم؛ چون تفاوت اصلی این دو روش دقیقاً در نوع تعهد و قدرت پیگیری قانونی آنهاست.
در خرید اعتباری مستقیم، رابطه میان خریدار و فروشنده بر پایه یک توافق قراردادی شکل میگیرد. یعنی شرایط پرداخت، زمان تسویه و تضمینها در قالب قرارداد یا توافق دوطرفه تعیین میشود. در صورت بروز اختلاف، رسیدگی حقوقی بر اساس مفاد همان قرارداد انجام میشود.
اما برات در حقوق تجارت، یک سند تجاری رسمی محسوب میشود که مقررات مشخص و مستقلی دارد. این موضوع باعث میشود قدرت اجرایی و پیگیری حقوقی آن متفاوت و در بسیاری از موارد سریعتر باشد.
این جدول کمک میکند تفاوت خرید اعتباری با برات را از نظر حقوقی و انعطاف پرداخت ببینید:
| معیار | خرید اعتباری مستقیم | برات |
| ماهیت حقوقی | توافق قراردادی بین خریدار و فروشنده | سند تجاری رسمی تحت قوانین تجارت |
| قابلیت انتقال | معمولاً قابل انتقال به شخص ثالث نیست | قابل انتقال به شخص دیگر است |
| امکان واخواست | ندارد | دارد |
| پیگیری قضایی | بر اساس مفاد قرارداد و روند عادی دعاوی | سریعتر و مبتنی بر سند تجاری |
| انعطاف در مذاکره | بالا و قابل تنظیم بر اساس توافق | محدودتر و ساختارمندتر |
توضیح سادهتر برای تصمیم گیری
حالا که با ماهیت هر روش آشنا شدید، تفاوت خرید اعتباری با برات را بررسی میکنیم تا مناسبترین روش برای پروژه شما مشخص شود. اگر بخواهیم بدون اصطلاحات حقوقی توضیح دهیم:
-
در خرید اعتباری، تعهد پرداخت بیشتر مبتنی بر اعتماد، اعتبارسنجی و رابطه تجاری است.
-
در برات، تعهد پرداخت یک ابزار حقوقی رسمی دارد که در صورت عدم پرداخت، مسیر قانونی مشخصتری برای مطالبه ایجاد میکند.
به همین دلیل، برات از نظر حقوقی تعهد محکمتری ایجاد میکند، اما خرید اعتباری انعطاف بیشتری در مذاکره و تنظیم شرایط دارد.
کدام روش برای چه نوع پروژهای بهتر است؟
انتخاب بین خرید اعتباری مستقیم و برات کاملا به نوع پروژه، میزان سرمایه در گردش و زمانبندی بازگشت سرمایه بستگی دارد. هر پروژه شرایط مالی متفاوتی دارد و همین موضوع تعیین میکند کدام روش منطقیتر است.
پروژههای کوچک و متوسط با گردش مالی فعال
اگر پروژه شما در مقیاس کوچک یا متوسط است و فروش یا دریافت مطالبات به صورت مرحلهای انجام میشود، معمولاً خرید اعتباری مستقیم گزینه منعطفتری است. در این روش، شرایط پرداخت میتواند بر اساس جریان نقدی پروژه تنظیم شود و فشار مالی کمتری ایجاد کند.
به همین دلیل بسیاری از پیمانکاران فعال بازار، برای تأمین مرحلهای مصالح از مدل خرید اعتباری مصالح ساختمانی استفاده میکنند تا بتوانند نقدینگی خود را در بخشهای دیگر پروژه مدیریت کنند.
پروژههای متوسط با زمانبندی فروش مشخص
اگر زمان فروش واحدها یا دریافت مطالبات شما تقریباً مشخص است، برات میتواند انتخاب دقیقتری باشد. چون تاریخ سررسید مشخصی دارد و میتوان آن را متناسب با زمان پیشبینیشده برای ورود پول تنظیم کرد. در این حالت، ساختار رسمیتر برات باعث میشود تعهد پرداخت شفافتر باشد و برنامهریزی مالی دقیقتری انجام شود.
پروژههای بزرگ، سازمانی یا رسمی
در پروژههای کلان، انبوهسازی یا قراردادهای سازمانی که مبلغ معامله بالاست و طرفین نیاز به تضمین رسمی دارند، معمولاً LC گزینه مناسبتری است. زیرا تضمین بانکی سطح امنیت معامله را افزایش میدهد و ریسک عدم پرداخت را به حداقل میرساند. حتی میتوانید از خرید اعتباری میلگرد با LC برای تأمین مصالح اصلی پروژه استفاده کنید.
در سیوان لند انتخاب بین خرید اعتباری و برات بر اساس حجم خرید، سابقه همکاری و ساختار مالی پروژه انجام میشود و کارشناسان قبل از ثبت سفارش، مناسبترین مدل را پیشنهاد میکنند. برای اطلاعات بیشتر با کارشناسان ما در بخش فروش تماس حاصل فرمایید.
سخن پایانی
در یک جمعبندی کلی، تفاوت خرید اعتباری با برات در نوع تعهد و میزان رسمیت آنهاست؛ خرید اعتباری انعطاف بیشتری در پرداخت ایجاد میکند، در حالی که برات تعهد رسمیتر و سررسید مشخصتری دارد. انتخاب درست زمانی اتفاق میافتد که روش پرداخت با جریان مالی پروژه شما هماهنگ باشد. در نهایت، شناخت دقیق تفاوت خرید اعتباری با برات به شما کمک میکند مناسبترین روش را انتخاب کرده و مصالح پروژه خود را از سیوان لند تهیه کنید.


